“Laat Amerikaanse bedrijven hier datacenters bouwen, dan krijg je macht en invloed” stelt onderzoeker Stan van Baarsen in een interview in het Financieel Dagblad.
Zijn analyse is, kort samengevat, dat Europa toch geen alternatief voor de modellen van Anthropic of OpenAI kan ontwikkelen en daarom door de rekenkracht hier in te zetten toch nog een zitje aan de tafel kan krijgen bij de VS (om te voorkomen dat toegang ons helemaal ontzegd kan worden in geval van ruzie).
Van Baarsen mist een paar essentiële punten.
Door de datacenters van de grote Amerikaanse AI providers hier te bouwen krijg je helemaal geen invloed. De invloed is juridisch (Amerikaanse wetgeving), politiek (Amerikaanse regering en Congres), en in het doorontwikkelen van de modellen, en ook als het DC in Nederland staat blijft het ontwikkelwerk in de VS staan. Wij worden dan een outsourcing land, niet een partner. De knoppen worden elders bediend.
Als Nederland datacenters voor de US providers gaat bouwen betekent het dat wij daar de middelen voor moeten inzetten die wij juist nodig hebben voor onze eigen groei en ontwikkeling. Wij kunnen die stroom en die ruimte maar een keer gebruiken. En wij hebben al schaarste.
Nederland en Europa ontwikkelen ook zelf een AI ecosysteem. Op dit moment is het al lastig voor onderzoekers, wetenschappers of bedrijven om aan de capaciteit te komen die zij nodig hebben. Een AI datacenter van Anthropic gaat niet capaciteit vrijmaken voor Nederlands medisch onderzoek op eigen ontwikkelde modellen of Nederlandse startups.
De realiteit is dat Europa een snel groeiende AI sector heeft, dat het bedrijfsleven en de overheden behoefte hebben aan AI, van Large Language Modellen maar zeker ook van gespecialiseerde nauwer getarget AI modellen, en dat daar dringend eigen Europese capaciteit voor moet komen.
De behoefte van Europa is niet om de ruimte en stroom te mogen leveren aan Big Tech, maar om te investeren in AI infrastructuur onder Europese controle, die onder Europees recht valt, die ruimte geeft aan Europees onderzoek en Europese startups. Die voldoet aan hoge eisen van data privacy, maar ook veiligheid en uitwisselbaarheid van data.
Die capaciteit moeten wij de komende jaren, bedrijfsleven en overheid samen, ontwikkelen om een Europa te bouwen dat zelfstandig is, op eigen benen staat en niet economisch of politiek afhankelijk is van de grillen van anderen.
Nederland en Europa hebben al een stoel aan tafel. Met onze hyperconnectiviteit, internetknooppunten, datacenters en onze leidende positie in halfgeleiders zijn wij een onmisbare schakel in de digitale economie. Die positie moeten we inzetten om een eigen AI-ecosysteem op te bouwen, niet om onszelf te reduceren tot een vestigingsplaats voor buitenlandse infrastructuur waarmee vanuit Nederland de EMEA-markt wordt bediend.