Overslaan naar inhoud

Er is geen soevereine cloud zonder soevereine datacenters

Soevereine datacenters zijn de fysieke basis voor een soevereine cloudinfrastructuur.

Zonder controle over de onderliggende fysieke infrastructuur blijft ook een cloudomgeving afhankelijk van buitenlandse aanbieders en jurisdicties.

Soevereiniteit en autonomie zijn inmiddels concepten die tot het hoogste niveau leven zowel bij overheden als bedrijven. Waar staat onze data? Wie heeft de controle over onze systemen? Wie heeft toegang tot een “kill switch” waarmee alles uitgezet kan worden? Welke wettelijke bescherming genieten onze gevoelige gegevens? En welke extra-territoriale wetgeving kan gebruikt worden om ze op te eisen?

De Franse overheid verhuist het komende jaar 2,5 miljoen werkplekken van ambtenaren weg van een Windows omgeving naar een Linux omgeving die tot diep in de stack draait op open-source, Europese oplossingen.


Er wordt nog te weinig gekeken naar de onderste laag van soevereiniteit: het datacenter waar de servers staan. Lang werd housing gezien als een neutrale component in de keten. Het datacenter was “agnostisch” over wat er in de racks stond. Dat was het verhaal. Het maakt niet uit waar de hardware staat zolang stroom en koeling goed geregeld zijn. Als het maar in Nederland/Europa staat is het verder wel secuur.

De werkelijkheid is een stuk genuanceerder, zoals vaak. Het maakt heel veel uit waar de hardware staat.

Ten eerste is er het vraagstuk van juridische soevereiniteit. Een datacenter dat in Nederland staat maar waarvan de eigenaar een Amerikaans bedrijf is valt onder Amerikaanse wetgeving. De CLOUD Act is van toepassing op Amerikaanse bedrijven en hun filialen, waar dan ook ter wereld, en geldt wanneer er  "possession, custody, or control" van data is. In die definitie is het datacenter gewoon inbegrepen. Een Amerikaans datacenter in Nederland kan gedwongen worden om een tap te plaatsen, of zelfs een server uit het rack te halen en aan de Amerikaanse overheid te overhandigen. Er is geen beroep, en in veel gevallen gaat het gepaard met een “gag order”, wat betekent dat de afgetapte kant niet op de hoogte gebracht mag worden.

Dit staat letterlijk in de wet. En het gebeurt ook.

Een ander aspect is de operationele soevereiniteit. Wij leven helaas in een tijd van geopolitieke spanningen. De VS leggen sancties op aan organisaties die hun niet welgevallig zijn. Een voorbeeld hiervan is het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, dat onder de Verenigde Naties valt, en nu getroffen is door Amerikaanse strafacties. Op het moment dat een Nederlandse overheid of bedrijf onder sancties valt is het aan Amerikaanse bedrijven verboden om nog diensten te leveren. Dit betekent dat het contract per direct stopt. De stroomtoevoer wordt afgesloten, de verbindingen eruit getrokken. De dienst stopt abrupt. Ook hier is geen beroep mogelijk, en ook de provider heeft geen mogelijkheid om niet mee te werken met het bevel (of zij riskeren zware boetes, en eventueel kan de directie zelfs strafrechtelijk vervolgd worden).

Dan de operationele soevereiniteit. Wie heeft controle over de kritieke software, hardware, firmware, encryptiesleutels en de beheerlaag van de infrastructuur? En op welke technologie is het gebaseerd? Wie beheert het? Waar staan de gegevens? En waar gaat de metadata naar toe? En belangrijk: wat gebeurt er als er spanningen zijn, of als er niet meer geleverd kan worden.

Dit geldt ook voor aspecten als netwerkverbindingen, reserveonderdelen, en personeel natuurlijk.

Een cloud is een architectuur van hardware, software en verbindingen, en die kan niet bestaan zonder een robuuste en veilige omgeving waarin het 24 per dag, 365 dagen per jaar, kan opereren en blijven draaien, wat er ook gebeurt.

De omstandigheden waarin de cloud draait in het datacenter moeten een integraal deel maken van de risicoanalyse die de basis vormt voor een soevereine cloudoplossing.

Een soevereine cloud infrastructuur kan eenvoudig niet zonder een soeverein datacenter.

Nederland heeft gelukkig naast de dominante grote Amerikaanse spelers ook een aantal multi tenant datacenters die in Nederlands en Europees eigendom zijn. Die beheerd en bestuurd worden door Nederlandse en Europese partijen. Datacenters waar geen extraterritoriale wetgeving op van toepassing is.

De NSDC, de Nederlandse Soevereine Datacenter Coöperatie, verenigt deze datacenters. Wij helpen u graag met antwoorden op uw vragen om een volledige soevereine stack voor uw bedrijf of overheidsorganisatie te bouwen.



Reactie NSDC op ontwerp Omgevingsvisie Noord-Holland